YARGITAY

11. HUKUK DAİRESİ

E. 1989/2759

K. 1989/2094

T. 7.4.1989

• ANONİM ŞİRKET YÖNETİCİSİNİN AYNI KONUDA FAALİYET GÖSTEREN BİR ŞİRKETTE ÇALIŞMASI ( Rekabet Yasağının İhlali )

• REKABET YASAĞININ İHLALİ ( Elde Edilen Karın Şirkete Ödenmesi )

• ELDE EDİLEN KARIN ŞİRKETE ÖDENMESİ ( Rekabet Yasağının İhlal Edilmesi Sebebiyle )

6762/m.335

ÖZET : Rekabet yasağına aykırı davranan yönetim kurulu üyesi elde ettiği karı ödemek zorundadır.

DAVA : Davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili, müvekkili anonim şirketin ortağı ve yönetim kurulu üyesi olan davalının aynı konuda iştigal eden babasına ait firma lehine ve müvekkili şirket aleyhine işlemler yapmak suretiyle TTK.nun 335 nci maddesindeki rekabet yasağına aykırı davrandığını ileri sürerek davalının elde ettiği kardan 10.500.000.-TL.`nın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, iddiayı kabul etmeyerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne dair tesis edilen karar, Dairemizce onanması üzerine davalı vekili bu defa karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere ve her ne kadar Dairemizin onama karar gerekçesinde kar hesabında Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak raporun düzenlendiği sehven belirtilmişse de bu defa yapılan incelemede hükme esas alınan 19.10.1987 tarihli ek bilirkişi raporundan kar hesabının yapılmasında Bayındırlık İşleri Genel şartnamesinde uygun birim fiyatları bulunmadığı açıklandıktan sonra imalat ve montajlar için benzer birim fiyatlardan faydalanılarak ve ayrıca analizleri de yapılarak birim fiyatlarının saptandığı anlaşılmasına, anyı bilirkişilerce düzenlenen esas ve iki ek rapor düzenlenmesinden sonra davalı tarafça verilen itiraz dilekçelerinde bilirkişilerin sıfatlarına ve uzmanlıklarına bir itiraz ileri sürülmemiş olmasına ve nihayet davalı tarafça mahkemeye verilmiş bulunulan 3.10.1984 tarihli delil listesinde yemin deliline de dayanılmamış olmasına göre, davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davalı vekilinin karar düzeltme isteğinin HUMK.nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, 7.4.1989 tarihinde oybirliğiyle karar verildi

YARGITAY

11. HUKUK DAİRESİ

E. 1988/6152

K. 1989/3330

T. 1.6.1989

• REKABET YASAĞININ İHLALİ ( A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesinin Aynı Konuda Faaliyet Gösteren Başka Bir Şirkete Ortak Olması )

• ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYESİNİN BAŞKA BİR ŞİRKETE ORTAK OLMASI ( Rekabet Yasağının İhlali )

6762/m.335

ÖZET : Anonim şirket yönetim kurulu üyesinin bir limited şirkete ortak olması rekabet yasağına girer.

DAVA : Hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili; davacı şirketin idare meclisi üyesi ve genel müdürü olan davalının, davacı şirketin iznini almaksızın aynı konuda faaliyet gösteren bir limited şirket kurup müdür sıfatıyla bu şirketin işlerini de yürüterek davacı şirketin konusuna giren ticari muameleler yaptığını, bu hareketin TTK.nun 335. maddesine aykırı olduğunu ileri sürerek 500.000 lira tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, denetçinin dava yetkisi olmadığını, davalının bir limited şirkette sınırlı sorumlu ortak olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, anonim şirket yönetim kurulu üyesinin bir limited şirkete ortak olmasının rekabet yasağına girmediği gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar davacının temyizi üzerine Dairemizin 21.11.1985 gün ve 985/5620- 6350 sayılı ilamı ile durumun TTK.nun 335/1. maddesindeki rekabet yasağına aykırılık teşkil ettiğinin kabulü ile işin esasına girilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.

Bozmaya uyan mahkemece, alınan bilirkişi raporuna dayanılarak davacının uğradığı kar mahrumiyeti 214.202,52 liranın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve dellilerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davalı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 1.06.1989 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

YARGITAY

11. HUKUK DAİRESİ

E. 1988/5651

K. 1989/2191

T. 11.4.1989

• ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN SORUMLULUĞU ( Şirket ve Alacaklısı Arasında Akdedilen Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan İşlemler Dolayısıyla )

• ŞİRKET ADINA TAHSİL EDİLEN TEMİNAT ( Yönetim Kurulu Üyesinin Şahsi Sorumluluğunu Doğurmaması )

• YÖNETİM KURULU ÜYESİNİN ŞAHSİ SORUMLULUĞU ( Şirket Adına Tahsil Ettiği Teminat Dolayısıyla )

6762/m.336

ÖZET : Şirket adına işlem yapanlar, kanunda öngörülen sorumluluk hallerinden hiçbiri gerçekleşmemişse, sorumlu tutulamazlar.

DAVA : Hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 11.4.1989 gününde davacı avukatı S.F.G. ile davalı … A.Ş. ve E.K. avukatı T.Ü. gelip temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması duruşmadan sonraya bırakılmıştı. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili dava dışı bir üretici firmanın genel distribütörü olan davalı şirket ile davacı arasında 21.7.1983 tarihinde bir bayilik sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeyi davalı şirket adına diğer davalılar E. ve U.`nun imzaladıklarını, davalı şirketin anasözleşmesine göre şirketin iki yetkili imza sahibince temsili gerektiği halde davalı U.`nun böyle bir imza yetkisi bulunmadığını, mezkur sözleşme ile bayilik alan davacının teminat olarak davalı E.`a makbuz mukabilinde 2.500.000.-TL. ödediğini ve daha sonra davalı şirketin taahhütlerini yerine getirememesi üzerine bunun 1.000.000.-TL.`sını yine davalı E.`dan geri aldığını, davalı şirketin fiilen hiç bir varlığı bulunmadığını, iade olunmayan meblağdan parayı bizzat alan E. ile imza yetkisi bulunmadığı halde sözleşmeyi imzalayan U.`nun da müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek 1.500.000.-TL. alacağın ödeme gününden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davalı E. ve U. vekili cevabında davalı şirketin yönetim kurulunca yapılacak bayilik sözleşmelerini akdetmek ve teminatları şirket adına tahsil etmek üzere yönetim kurulu üyelerinden davalı E.`a yetki verildiğini ve bu gibi anlaşmaların şirketin genel koordinatörü olan diğer davalı U. tarafından da imzalanmasının kararlaştırıldığını, bu durumda müvekkillerinin bayilik sözleşmesini davalı şirket namına imzaladıklarını, bu sözleşmenin her iki tarafça itirazsız benimsenerek uzun süre alış-veriş yapıldığını, teminat akçesi de şirketi temsilen tahsil olunduğu cihetle müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bayilik sözleşmesinin davacı ile davalı şirket arasında akdedildiği, davalı U.`nun teminat akçesinin alınmasında hiç bir iştiraki bulunmadığı, diğer davalı E.`un ise teminatı şirket adına tahsil ettiği ve TTK.nun 336. maddesinde öngörülen sorumluluk hallerinden hiç birisinin gerçekleşmediği gerekçesiyle 1.500.000.-TL.nın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı … A.Ş.`den alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar E. ve U. haklarındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, 11.4.1989 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

11. HUKUK DAİRESİ

E. 1987/5873K. 1987/6577T. 24.11.1987

• ANONİM ŞİRKET GENEL KURUL KARARININ İPTALİNİ TALEP HAKKI ( Ortağın Kurulda İtirazını Tutanağa Geçirtmesi Şartı )

• GENEL KURUL KARARININ İPTALİNİ TALEP EDEN ORTAK ( Kurulda İtirazını Tutanağa Geçirtmiş Olması Şartı )

• PAY SAHİPLERİNİN İPTAL DAVASI AÇMA HAKKI ( Genel Kurul Toplantısına Katılmaya Yetkili Olmayanların Karara İştirak Etmeleri )

• İPTAL DAVASI AÇMA HAKKI ( Anonim Şirket Genel Kurul Kararlarına Karşı )

6762/m.297,360,361,374,378,381

ÖZET : Anonim şirket genel kuruluna katılan bir ortak, kurul kararlarına karşı iptal davası açmak isterse; karara karşı koyup, durumu tutanağa geçirtmelidir. genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayanların karara iştirak etmeleri halinde pay sahiplerine iptal davası açma hakkı tanınmıştır.

DAVA : Taraflar arasındaki davadan dolayı, Alanya Asliye Hukuk Hakimliği`nce verilen 15.4.1987 tarih ve 755-225 sayılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla; dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Davacılar vekili müvekkillerinin davalı anonim şirketin toplam % 22 payına sahip ortakları olduklarını, yönetim kurulu başkan ve üyelerinin ise % 78 nispetinde payları bulunduğunu, kendisinin davacılardan % 10 pay sahibi M.`nin vekili sıfatiyle katılmak istediği 25.4.1986 tarihli genel kurul toplantısına yönetim kurulu üyelerince sokulmadığını şirket işlerinin görülmesine katılanların yönetim kurulu üyelerinin ibrası hususunda oy kullanmaları yasak olduğu halde yönetim kurulu başkan ve üyelerinin kendi ibraları lehinde oy kullanmak suretiyle davacıların muhalefetine rağmen ibra kararı istihsal ettiklerini, yine aynı toplantıda şirket merkezinin Ankara`ya naklinin de kararlaştırıldığını, oysa gayrimenkulleri Alanya`da olan şirketin merkezinin Alanya`dan Ankara`ya naklinin şirket menfaatlerine aykırı olduğunu ve sırf Antalya`da ikamet eden davacılara ızrara matuf bulunduğunu, toplantı tutanaklarının davacı M. dışında kalan ve toplantıya katılan müvekkillere imzalatılmadığını ileri sürerek mezkur genel kurul toplantıda alınan kararların tümüyle iptalini talep etmiştir.

Davalı vekili cevabında anasözleşmeye göre ortakların genel kurul toplantısında ortak sıfatını taşımayan kimselerce temsilinin caiz bulunmadığını, az ortaklı bir şirket olan davalının yönetim kurulunda eskiden davacıların da üye sıfatıyla görev yaptıklarını ve ibra kararlarına katıldıklarını, yıllar süren bu uygulamadan sonra yeni yöneticilerin ibra kararlarına oy vermelerinin TTK.`nun 374/f-II. maddesine aykırılığını ileri sürmenin iyiniyetle bağdaşmadığını, şirket merkezinin Ankara`ya naklinin şirketin gelişmesi ve finans kurumlarıyla yakın ilişki kurabilmesi amacına yönelik olduğunu, alınan kararların yeterli nisaplara uyularak ve iyiniyet esasları dahilinde istihsal edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece şirket anasözleşmesinin ortakların genel kurulda ortak sıfatını taşımayan vekiller marifetiyle temsiline imkan vermemesi muvacehesinde davacılar vekili avukatın Genel Kurula alınmamasında bir usulsüzlük bulunmadığı; toplantı tutanağının ortaklar adına Başkanlık Divanınca imzalanması kararlaştırıldığına göre tutanağın ayrıca muhalif kalan ortaklara imzalatılmasının gerekmediği; şirket merkezinin Ankara`ya nakline ilişkin kararda objektif iyiniyet kurallarına aykırı bir nitelik görülmediği, yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ilişkin karara muhalif kalıp muhalefetlerini tutanağa yazdırmayan davacıların bu kararın iptalini isteyemeyecekleri gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

Hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

1 – TTK.`nun 360/f-II. maddesinde anonim şirket genel kurulunda pay sahiplerinin oy haklarını diğer bir pay sahibi veya anasözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça pay sahibi olmayan bir şahıs vasıtasiyle de kullanabileceği öngörülmüştür. Davalı anonim şirketin anasözleşmesinin 20/f-I. maddesinde ise bir ortağı temsilen genel kurula katılacak ve oykullanacak kimselerin şirketin ortağı olması şart koşulmuştur. Şu halde davacı M.`nin pay sahibi sıfatı bulunmayan vekilin genel kurul toplantısına alınmamasında Yasaya veya Anasözleşmeye aykırı bir cihet yoktur.

2 – TTK.`nun 378. maddesinin yollamada bulunduğu TTK.`nun 297. maddesine göre anonim şirket genel kurul kararlarının muteber olması için toplantı tutanağının pay sahipleri ve Bakanlık Komiseri tarafından imzalanması şarttır. Ancak topantıya katılan ortakların hepsinin tutanağı imzalamasındaki güçlük ve sırf bazı ortakların tutanağı imzalamaması yüzünden kararların geçersiz kalması tehlikesi gibi nedenlerle uygulamada toplantı tutanağının katılan tüm ortakları temsilen imzalanması hususunda Genel Kurul Başkanlık Divanına yetki verilmesi yerleşmiş bir içtihat haline gelmiştir. Dava konusu Genel Kurul toplantısında Genel Kurulun verdiği yetkiye dayanan Başkanlık Divanının toplantı tutanağını ortaklar adına imzalamış olmasında iptal gerektiren bir durum mevcut değildir.

3 – Davalı şirketin inşa edeceği turizm işletmesinin Alanya`da bulunması şirket merkezinin de mutlaka aynı yerde olmasını gerektirmez. Anasözleşme değişikliği için yeterli nisaplarla toplanıp karar veren 25.4.1986 tarihli Genel Kurulda alınan şirket merkezinin Alanya`dan Ankara`ya nakli hususundaki sözleşme değişikliği kararının sırf azınlıkta kalan ortakları denetim imkanlarını kısıtlamak gibi iyiniyet esaslarına aykırı bir amaca yönelik bulunduğu da ispat edilememiştir.

4 – Dava konusu Genel Kurul toplantısında şirketin önceki faaliyet dönemine ait bilançonun tasdikine de karar verildiği, bu kararın TTK.`nun 380. maddesi hükmü uyarınca yönetim kurulu üyelerinin ibrası anlamını da taşıdığı, anılan karara yönetim kurulu üyelerinin de katıldıkları ve karar nisabının bu katılma ile sağlandığı hususları ihtilafsızdır. TTK.`nun 374/f-II. maddesi hükmüne göre şirket işlerinin görülmesine herhangi bir suretle iştirak etmiş olanlar yönetim kurulu üyelerinin ibrasına ait kararlarda oy hakkına sahip değildirler. Yönetim kurulu üyelerinin sözü geçen oy kullanma yasağına tabi oldukları muhakkaktır. Daha önceki yıllarda da yöneticilerin kendi ibraları yönünde oy kullanmış olmaları dava konusu Genel Kurul toplantısında oy kullanma yasağına aykırı davranılmış olmasını haklı göstermez. Ancak bu yasağa riayetsizliğin yaptırımının kararın geçersiz sayılması ( butlanı ) olmayıp TTK.`nun 381. maddesi anlamında iptal edilebilirlik olduğu hususunda öğretide görüş birliği mevcuttur ( Prof. Oğuz İmregün, Anonim Ortaklıklar; 3. baskı, 1974, sh. 110; Prof. Tuğrul Ansay, Anonim Şirketler Hukuku; 6. baskı, 1982, sh. 249; Prof. Hayri Domaniç, Anonim Şirketler, 1978, sh. 643; Doç. Zühtü Aytaç, Anonim Ortaklıklarda İbra, 1982, sh. 200 ).

Davacıların anılan bilançonun tasdiki ve zımni ibra kararına karşı olumsuz oy kullanmakla beraber açıkça muhalefetlerini toplantı tutanağına yazdırmamış olmaları karşısında iptal davası açma haklarının bulunup bulunmadığı çözümü gereken başlıca sorunu oluşturmaktadır.

Zira anonim şirket genel kuruluna katılan bir ortağın alınan kararlara karşı iptal davası açabilmesi için TTK.`nun 381/f-I, b.1. maddesi hükmüne göre karara muhalif kalıp keyfiyeti toplantı tutanağına geçirtmesi şarttır. Buna mukabil TTK.`nun 361/f-III. maddesi genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin bir karara iştirak etmeleri halinde pay sahiplerine önceden itiraz etmemiş olsalar bile bu kararın iptali için dava açma hakkını tanımaktadır. Nitekim Dairemizin 5.5.1981 gün 1981/1267-2213 sayılı kararında da yönetim kurulu üyelerinin iştirakiyle alınan bir ibra kararına karşı muhalefetini tutanağa geçirtmemiş pay sahiplerinin de iptal davası açabilecekleri benimsenmiştir.

Oysa TTK.`nun 361/f-III. maddesi genel kurula iştirake yetksi olmayan kimselerin karara katılmaları haline ilişkin bir düzenleme olup yönetim kurulu üyelerinin genel kurul toplantılarına katılma yetkileri hatta görevleri olduğu muhakkaktır ( Prof. Oğuz Ümregün, age., sh. 109; Prof. Reha Poroy-Prof. Ünal Tekinalp-Prof. Ersin Çamoğlu, Ortaklıklar ve Kooperatifler Hukuku, Ders Kitabı, 3. baskı, 1984, sh. 457; Doç. Ömer Teoman, Pay Sahibinin Oy Hakkından Yoksunluğu, 1983, sh.204 ). Bu nedenledir ki yönetim kurulu üyelerinin kendi lehlerine oy kullanmalariyle anılan ibra kararına karşı toplantıya katıldığı halde muhalif kalmayan ve muhalefetlerini zapta geçirtmeyen pay sahiplerine iptal davası açma hakkı tanıyan ve Dairemizin anılan içtihadında da benimsenen görüşe katılmak olanağı yoktur. Nitekim bu şekilde alınan bir ibra kararına karşı genel kurula katılan bir ortağın iptal davası açabilmesi için TTK.`nun 381/f-I, b.1. maddesi uyarınca karara muhalif kalmasının ve muhalefetini toplantı zaptına geçirtmesinin zorunlu olduğu öğretide bu konu üzerinde yazılmış monografilerde açıkça ifade edilmiş bulunmaktadır ( Doç. Zühtü Aytaç age., sh. 201; Doç. Ömer Teoman, age., sh.210 ).

Bu durum karşısında anılan toplantıda alınan zımni ibra kararının iptali isteminin davacıların muhalefetlerini zapta geçirtmemeleri nedeniyle dava haklarının bulunmaması gerekçesiyle reddedilmiş olması yasaya uygun olup bu hususa ilişkin temyiz itirazlarının da keza reddi gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin haklı görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, 24.11.1987 tarihinde oybirliğiyle karar verildi

11. HUKUK DAİRESİ

E. 1986/8062K. 1987/175T. 23.1.1987

• İPTAL DAVASI ( Genel Kurul Kararları )

• GENEL KURUL KARARLARININ İPTALİ ( Yönetim Kurulunun Usulsüz Olarak Toplantı Yapması )

• YÖNETİM KURULUNUN USULSÜZ OLARAK GENEL KURULU TOPLAMASI ( Genel Kurulda Alınan Kararların İptali )

• İPTAL DAVASI ( Anonim Şirket Genel Kurul Kararları )

• GENEL KURULUN İPTALİ ( Yönetim Kurulunun Usulsüz Daveti İle Toplanması )

• ANONİM ŞİRKET GENEL KURULUNUN İPTALİ ( Yönetim Kurulunun Usulsüz Daveti İle Toplanması )

• YÖNETİM KURULUNUN USULSÜZ OLARAK GENEL KURULU TOPLANTIYA ÇAĞIRMASI ( Alınan Kararların İptal Edilmesi )

6762/m.317,353,357,381

ÖZET : Yönetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağırmasının usulüne uygun yapılmadığı iddiası, ttk.’nun 381/1. Maddesi gereğince, bu çağrı üzerine toplanan genel kurulda alınan kararların iptalini isteme hakkını verir; ancak,yönetim kurulu kararının iptali istenemez.

DAVA : ( M.Ş. ) ile ( T.S. ) vs. arasında çıkan davadan dolayı İstanbul Asliye 2. Ticaret Mahkemesince verilen 1.7.1986 gün ve 394-495 sayılı hükmü onayan Dairenin 10.11.1986 gün ve 5896-5850 sayılı ilamı aleyhined davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltem dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Davacılar denetçi ve ortak, daha önce gerek denetçi ve gerekse üç kişilik yönetim kurulunun iki üyesi tarafından ayrı ayrı tarihleri tesbit edilen genel kurul toplantılarına ilişkin karşılıklı açılmış her iki davanın kabulü ile her iki toplantıya davet kararlarının yoklukla malul olduğunun tespitine, ancak toplandtıların yapılmamasına ilişkin ihtiyati tedbirin devamına karar verildiğini, bu kararlar henüz kesinleşmeden ve ihtiyati tedbirler devam etmekte iken davalı yönetim kurulu üyelerinin, ayrıca eksik nisapla, toplanıp yasal çoğunluk olmadan aldıkları bir kararla genel kurulu yenide toplantıya davet ettiklerinden bahisle 27.6.1986 günü yapılacak genel kurula davet kararının yoklukla malul olduğunun tespitine karar verilmesini istemişler, mahkemece üç kişilik yönetim kurulunda iki üye ile karar alınabileceği, davete rağmen toplantıya makul bir mazereti olmadan gelmiyen ve dava açan ortağın MK. 2. maddesindeki iyiniyet kuralına aykırı davranış olacağı, toplantı yerinin uygun olduğu gerekçesiyle dava reddedilmiş, hüküm dairemizin 86/5896-5850 saı ve 10.11.1986 günlü kararı ile ve gerekçe eğiştirilerek onanmıştır.

Davacılardan denetçi ( M.Ş. ) süresinde karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere ve yönetim kurulu tarafından yapılan genel kurula davetin usulü dairesinde yapılmadığı hususunun TTK. 381/1. maddesi gereğince ancak böyle bir davet üzerine toplanan genel kurulda alınan kararların iptalini isteme hakkı vereceğine, bunun tabii sonucu olarak da usulsüz olduğu iddia edilen yönetim kurulunun davete ilişkin kararının iptali istenemiyeceğine ve usulsüz davet üzerine toplanan genel kurulda alınan kararlar iptal edilebileceğine nazaran usulsüz davete ilişkin yönetim kurulu kararının iptalini istemede hukuki bir yarar dabulunmadığına göre davacılardan denetçi ( M.Ş. )’inin karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı davacılardan ( M.Ş. )’in karar düzeltem isteğinin HUMK.nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, 23.1.1987 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dava üç kişilik yönetim kurulunun iki üyesi tarafından alınan genel kurula davet kararının yoklukla malul olduğunun tesbitine ( ve iptaline ) ilişkindir. Davacılar iki kişi olup, bunlardan biri anonim şirket paydaşı, diğeri ise anonim şirket denetçisidir. Mahkeme davayı reddetmiş, hüküm dairemizce onanmıştır.

Karar düzeltme isteyen sadece davacı denetçidir.

Bu davada ilk önce çözümlenmesi gereken husus aktif veya pasif husumet ( taraf olma ) ehliyetinin ulunup bulunmadığıdır ve bu husu mahkemelerce re’sen nazar alınır.

Karar düzeltme isteyen ( M.Ş. ) denetçidir.

Davacı denetçinin davayı şirket adına mı yoksa, sadece denetçi sıfatı ile mi açtığı davada açık bir şekilde belirtilmiş değildir. anonim şirket adına açmış ise, denetçinin, TTK.nun 341. maddesindeki durum hariç, şirketi temsilen ve onun adına dava açma yetkisi yoktur ( TTK.nun 317, 353, 355 ). Yok denetçi sıfatı ile açmış ise, bu halde denetçinin görev ve yetkilerini incelemek gerekir. Denetçini görev veyetkileri TTK.nun 353, 354, 355, 356 ve 357. maddelerde gösterilmiştir. Bu maddelerde yönetim kurulu kararlarına karşı dava açma olanağı verne bir yetki mevut değildir. Sadece TTK.nun 381/3. maddesinde istisnai bir hüküm getirilerek denetçiye, genel kurul kararlarının infazı kişisel sorumluluğunu mucip olması halide, bu genle kurul karralarına karşı dava açma hakkı tanınmıştır.

Denetçilerin ne TTK.nun 353/5. maddesindeki “esas mukavelede pay sahiplerini genel kurul toplantılarına iştirakleri için gerekeceği bildirilen şartların yerine getirilip getirilmediğini” denetlemek yetkisi, ne de TTK.nun 353/10.1′deki “idare meclisi azalarrının kanu ve esas mukavele hükümlerine tamamıyla riayet eylemelerine nezaret etmek yetkisi” denetçiye, davada sözkonusu olduğu gibi, bir dava açma yetkisi verir. denetçinin denetleme ve nezaret görevleri pasif nitelikte görevlerdir, diğer bir deyimle usulsüzlük saptama yetkisi vardır, ancak bunları düzeltme yetkisi yoktur ( Prof. Dr. Oğuz İmregün, Anonim Ortaklıklar, 1974, sh. 208/211 ). Usulsüzlük tesbit ettiği zaman ise, denetçinin yapacağı iş, TTK.nun 354/3. cümlede belirtildiği üzere, bu usulsüzlüğü, onu yapanın üstü olan makama, yönetim kurulu başkanına ve önemli hallerde genel kurula bildirmekten ibarettir.

Tüm bu açıkladığımız nedenlerden dolayı denetçinin yönetim kurulunun aldığı bir karara karşı ( yönetim kurulu kararlarının iptal edilebileceği kabul edilse dahi ) bunun usulsüzlüğünden bahisle iptal davası açmak veya batıl olduğunun tesbitini isteme yetkisi, binnetice aktif husumet ( taraf alma ) ehliyeti bulunmadığından denetçi ( M.Ş. )’in davasının mahkemece bu nedenle reddi gerekirdi. Ancak mahkeme, davacı denetçinin dava hakkı olduğunu benimseyerek esasa girmiş ve davayı esastan reddetmiştir. Davacıların temyizi üzerine karar dairemizce onanmıştır. oysa, yukarıda belirtiğimiz gerekçelerle, davanın reddinin sonucu itibariyle doğru olduğundan bahisle davacı denetçinin temyiz itirazları reddedilmeliydi. Ancak gerek benimseyerek esasa girmiş ve davayı esastan reddetmiştir. Davacıların temyizi üzerine karar dairemizce onanmıştır. Oysa, yukarıda belirttiğimiz gerekçelerle, davanın reddinin sonucu itibariyle doğru olduğundan bahisle davacı denetçinin temyiz itirazları reddedilmeliydi. Ancak gerek mahkemenin, gerekse Yargıtay’ın davacı denetçinin husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı üzerinde durmadan hüküm tesis etmeleri, davacıdenetçide mevcut olmayan aktif husumet ( taraf olma ) ehliyetini ona kazandırmaz.

Karar düzeltme isteminde daire sadece davacı denetçi bulunduğundan, onun da aktif usumet ehliyeti bulunmadığından, mahkeme davanın reddi ve Dairemizin onama kararı bu nedenle ve sonuçları itibariyle doğru olduğundan davacı denetçinin karar düzeltme isteminin de bu gerekçelerle reddi gerekirken, aktif husumet ehliyeti var kabul edilerek talebin esastan reddedilmesine karşıyım.