YARGITAY

11. HUKUK DAİRESİ

E. 2004/15025

K. 2005/12657

T. 21.12.2005

• ANONİM ŞİRKET ALACAKLILARIN DAVA HAKKI ( Kurucular Aleyhine Ancak Kuruluş İşlemlerinden Doğan Yükümlülükler İle İlgili Dava Açabildikleri )

• KURUCULAR ALEYHİNE DAVA ( Anonim Şirket Alacaklıları Ancak Kuruluş İşlemlerinden Doğan Yükümlülükler İle İlgili Dava Açabildikleri )

• KURULUŞ İŞLEMLERİNDEN DOĞAN YÜKÜMLÜLÜKLER ( Anonim Şirket Alacaklıları Kurucular Aleyhine Ancak Kuruluş İşlemlerinden Doğan Yükümlülükler İle İlgili Dava Açabildikleri )

• İFLAS NEDENİYLE ZARARIN TAZMİNİ TALEBİ ( Şirketin Kuruluşundan Sonra Anonim Şirket Alacaklıları Şirket İşleyişinden Kaynaklanan Zararlar Nedeniyle Talepte Bulunulamayacağı )

6762/m. 309

1086/m. 38

ÖZET : Davacı, davalıların dava dışı anonim şirketin kurucu üyeleri olduğunu, şirketin iflas etmesi nedeniyle alacaklarını tahsil edemediğini, iflastan davalıların müteselsilen sorumlu olduklarını iddia ederek zararının tazminini talep etmiştir. Anonim şirket alacaklıları, ancak kuruluş işlemleri ile ilgili kurucular aleyhine dava açabilir. Şirketin kuruluşundan sonra, işleyişten kaynaklanan zararlar nedeniyle talepte bulunulamaz. Açıklanan nedenlerle davanın husumet nedeniyle reddi gerekir.

DAVA : Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 6. Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02.06.2004 tarih ve 2003/350 – 2004/260 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi A.D. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili, davalıların dava dışı M. A.Ş.’nin kurucu üyeleri ile davalı vakfın yönetim kurulu üyeleri olduğunu, dava dışı müflis şirketten alacağını şirketin iflasıyla alamayan müvekkilinin zarara uğradığım, zararın doğmasıyla iflastan davalıların müteselsilen sorumlu bulunduklarını ileri sürerek, şirketin uğradığı zarardan şimdilik ( 5.000.000.000.- ) TL’nin davalılardan müteselsilen tahsili ile dava dışı M. A.Ş.’ne verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar … Vakfı vekili M., O. ve Ö. vekili ile B. vekili, ayrı ayrı sundukları cevap dilekçesiyle, davanın aktif ve pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Diğer davalılar, duruşmalara katılmamış ve savunmada bulunmamıştır.

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davalıların şirket kurucu ortağı vakıf ile bu vakfın yönetim kurulu üyeleri oldukları, dava dışı M. A.Ş.’nin dava tarihinden önce iflas ettiği, TTK’nun 309′ncu maddesi uyarınca şirket alacaklılarının ancak şirketin kuruluşundan doğan yükümlülüklerle ilgili olarak kuruculara karşı dava açabilecekleri, şirketin kurulmasından sonra dava hakkı bulunmadığı, kaldı ki aynı maddenin 2′nci fıkrası uyarınca şirket alacaklılarının haklarının iflas idaresine geçtiği, İİK’nun 245′inci maddesi uyarınca iflas idaresince devredilmiş bir hakkın da bulunmadığı, bu durumda kuruluş sonrası şirket işleyişinden kaynaklandığı ileri sürülen zarara dayalı dava ve takip hakkının iflas idaresine ait olduğu gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.10.-YTL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 21.12.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

YARGITAY

11. HUKUK DAİRESİ

E. 2001/10145

K. 2002/1999

T. 7.3.2002

• TAZMİNAT DAVASI ( Davalıların Şirketle Muamele Yapmak Yasağına Aykırı Davranmaları Nedeniyle )

• ANONİM ŞİRKET YÖNETİCİSİNİN EYLEMLERİNDEN DOĞAN ZARARLARIN TAZMİNİ DAVASI ( Davalı Yöneticinin Şirketi Borçlandırarak Şirket Aleyhine Takip Yapılmasına Sebep Olması )

• ŞİRKETLE MUAMELE YAPMAK YASAĞI ( Yöneticinin Eylemlerinin Doğrudan Zarara Yol Açması Durumunda Zararı Veren Yöneticiye Karşı Tazminat Davası Açılmasının Mümkün Olması )

6762/m.336,340,309

ÖZET : Dava anonim şirket yöneticisinin eylemlerinden doğan zararların tazmini istemine ilişkindir. Davacılar, davalı yöneticinin şirketi borçlandırarak, aleyhlerine takipte bulunmasına, hacizler yapılmasına neden olduğunu ve şirket makinelerini kendi çıkarına kullandığını ileri sürerek bu zararların tazminini istemektedirler. Yöneticilerin eylemleri doğrudan zarara yol açmışsa, yani bu eylemler sonunda yöneticiler, ortakların veya alacaklıların mal varlığında doğrudan azalmaya yol açmışsa, bu zararı veren yöneticilere karşı, zarar gören adına tazmin istemiyle dava açılması mümkündür. Ancak zarar doğrudan değil, dolayısı ile, yani ortak veya alacaklının değil, onların çıkarlarının bağlı olduğu şirket varlığında azalma oluşmuşsa, yönetim kurulu üyelerine karşı açılacak davada, hükmolunacak tazminatın şirkete verilmek üzere istenmesi gerekmektedir.

DAVA : Taraflar arasında görülen davada Uşak Asliye 2.Hukuk Mahkemesince verilen 23.2.2001 tarih ve 1997/1452-2001/115 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraflar vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 5.3.2002 günde davalı avukatı Orhan Bayar ile davacılar avukatı Diğdem Sönmez gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Hüseyin Ulus tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

KARAR : Davacılar vekili, tarafların ortağı olduğu Gökar AŞ yönetim kurulunun, müvekkilleri ile davalı Bülent Göbelezden oluştuğunu, anılan davalının aynı zamanda diğer davalı şirketin yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığını, Gökar AŞnin davalı şirkete ait binayı ve fabrika binasını kiralayıp, tekstil ürünleri üretimi için gerekli makinelerin satın alınarak bu binalara konulduğunu; ancak şirket faaliyetlerinin 1997 yılı yaz aylarından itibaren davalının haksız fiilleri sonucu geçici olarak durdurulduktan sonra, makinelerin davalılarca kendi hesaplarına kullanıldığının öğrenildiğini, ayrıca davalı Bülentin temsil yetkisini aşarak tek imza ile Gökar AŞni sürekli borçlandırdığını, şirketle muamele yapmak yasağına aykırı davranıldığını ve bu nedenlerle müvekkillerinin zarara uğradığını ileri sürerek, 5.000.000.000._TL sının faiziyle davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, daha sonra müvekkillerinin doğrudan doğruya uğradıkları zararların tazmini isteminde bulunduklarını beyan etmiştir.

Davalılar vekili, Gökar AŞnin bütün işlerinin müvekkillerince ve müvekkilleri elemanları tarafından yürütüldüğünü, iddiaların doğru olmadığını ve tazminatın davacılar adına istenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucuna göre, davalının müdahalesi ile şirket faaliyetinin durduğu, yetkisiz olarak çektiği kredi nedeniyle zarar oluştuğu ve ilk tespit tarihi ile dava tarihi arası kira bedelinin istenebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 883.333.000._TL sının temerrüt faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraflar temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin bütün, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava anonim şirket yöneticisinin eylemlerinden doğan zararların tazmini istemine ilişkindir. Davacılar, davalı yöneticinin şirketi borçlandırarak, aleyhlerine takipte bulunmasına, hacizler yapılmasına neden olduğunu ve şirket makinelerini kendi çıkarına kullandığını ileri sürerek bu zararların tazminini istemektedirler.

TTKnun 336. maddesi uyarınca, yöneticilerin eylemleri doğrudan zarara yol açmışsa, yani bu eylemler sonunda yöneticiler, ortakların veya alacaklıların mal varlığında doğrudan azalmaya yol açmışsa, bu zararı veren yöneticilere karşı, zarar gören adına tazmin istemiyle dava açılması mümkündür. Ancak zarar doğrudan değil, dolayısı ile, yani ortak veya alacaklının değil, onların çıkarlarının bağlı olduğu şirket varlığında azalma oluşmuşsa, TTKnun 340. maddesi yollamasıyla, aynı yasanın 309. maddesi uyarınca, yönetim kurulu üyelerine karşı açılacak davada, hükmolunacak tazminatın şirkete verilmek üzere istenmesi gerekmektedir.

Davaya konu olayda, davalı yönetim kurulu üyesinin, tek imza ile yetkisiz olarak çektiği kredilerden doğan bütün borcu ödediği, bu nedenle ve ayrıca diğer iddialara dayalı olarak davacıların mal varlıklarında doğrudan bir azalmanın oluşmadığı, şirket makinelerinin şahsi hesabına kullanılmasından dolayı da davacıların doğrudan değil, şirketin kâr kaybına uğraması dolayısıyla zarar görmüş olacakları açıktır. Hüküm altına alınan meblağ da bu dolaylı zararın tazminine dairdir. Mahkemece, davacıların doğrudan zararlarını yöntemince ispatlayamadıkları, şirketin kâr kaybı dolayısıyla uğradıkları belirlenen zararın ise, TKnun 340. maddesi yollamasıyla, aynı yasanın 309/1. madde ve fıkrası uyarınca, hükmolunacak tazminatın şirkete verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde görülmediğinden kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarda ( 1 )numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin bütün, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ( 2 )numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, 250.000.000 lira duruşma vekillik ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, aşağıda yazılı fazla alınan 5.040.000 lira harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 7.3.2002 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

YARGITAY

11. HUKUK DAİRESİ

E. 2003/13387

K. 2004/7567

T. 6.7.2004

• ŞİRKETİ ZARARA UĞRATAN MÜDÜRDEN TAZMİNAT TALEBİ ( Ortaklar Tarafından Açılan Davada Belirlenen Tazminatın Şirket Lehine Hüküm Altına Alınması Gereği )

• MÜDÜRÜN ŞİRKETİ ZARARA UĞRATTIĞI GEREKÇESİYLE DİĞER ORTAKLARIN TAZMİNAT TALEBİ ( Tazminatın Şirket Lehine Hüküm Altına Alınması Gereği )

• TAZMİNAT TALEBİ ( Şirketi Zarara Uğratan Müdür Aleyhine Diğer Ortaklarca Açılan Davada Tazminatın Şirket Lehine Hüküm Altına Alınması Gereği )

6762/m.309/1,336,340,556

ÖZET : Davacılar, davalının müdürlüğünü yaptığı şirkette ortak olduklarını, şirketin zarara uğratıldığını iddia ederek alacak talebinde bulunup hisseleri oranında ödemeye karar verilmesini talep etmişlerdir. Davalının eylemi nedeniyle şirket zarara uğradığından şirket ortaklarının açtığı davada tazminatın davacılara değil, şirkete verilmesine karar verilmelidir. Yerel mahkemece hisseler oranında ödemeye karar verilmesi isabetsizdir.

DAVA : Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 1. Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03.07.2003 tarih ve 1999/904 – 2003/685 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi P.Ş. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

KARAR : Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalının T. İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.’nin ortakları olup, davalının şirketin müdürlüğünü yürüttüğünü, 30.06.1999 günlü ortaklar kurulu toplantısına sunduğu bilanço, gelir-gider cetveli ile faaliyet raporunun açıklık, doğruluk ve gerçeklik ilkeleri çerçevesinde düzenlenmediği gerekçesiyle ortaklar kurulu tarafından tasdik ve ibra edilmediğini, şirketin zarara uğratıldığını ileri sürerek, ıslah sonucu artırılan toplam 42.767.160.000.-TL’nın faiziyle davalıdan tahsiliyle hisseleri oranında ortaklara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin görev ve sorumluluklarını yerine getirmede kusurunun bulunmadığını, zararın nasıl ve ne zaman oluştuğu hususunda dava dilekçesinde açıklama bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, şirketin yasal defterlerine intikal ettirilmemiş olan toplam 86.420.000.000.TL olarak saptanan zarardan davacı ortağın hissesine isabet eden kısmının taleple bağlı kalınarak kabulü gerektiği belirtilerek 42.345.800.000.- TL tazminat faiziyle birlikte davalıdan alınarak, hisseleri oranında davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava, davalı şirket ortağının şirketi yönetimi sırasında davacı ortaklara, dolayısı ile verdiği zararın tahsili istemine ilişkin olup, TTK’nun 556′ncı maddesinin yaptığı atıf gereği aynı yasanın 336, 340 ve 309/1′inci maddeleri uyarınca davalının eylemleri nedeniyle şirketin zarara uğratıldığı anlaşılmakla, pay sahiplerinin açtığı bu dava sonucu hükmolunan tazminatın davacılara değil, şirkete verilmesi yönünde hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde davacılara ödenmesine karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HUMK’nun 438′nci maddesi uyarınca kararın bu yönden düzeltilerek onanması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde geçen “hisseleri oranında davacılara ödenmesine” kısmının hükümden çıkarılarak yerine “dava dışı T. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.’ne ödenmesine” ifadesinin yazılmasına ve kararın bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 06.07.2004 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

YARGITAY

11. HUKUK DAİRESİ

E. 2008/8811

K. 2010/89

T. 11.1.2010

• ŞİRKET ZARARI NEDENİYLE ŞİRKETİN FESHİ İSTEMİ ( Zarar Doğrudan Değil İse Yani Bu Eylemler Şirketin Malvarlığında Azalmaya Yol Açmışsa Açılacak Davada Şirket Lehine Karara Bağlanmak Üzere Tazminat İstenmesi Gerektiği )

• ŞİRKETİN FESHİ İSTEMİ ( Şirketin Diğer Ortağı Olan Davalının Eylemleri Nedeniyle Şirketin Zarara Uğradığı İddiasıyla – Bu Eylemler Şirketin Malvarlığında Azalmaya Yol Açmışsa Açılacak Davada Şirket Lehine Karara Bağlanmak Üzere Tazminat İstenmesi Gerektiği )

• TAZMİNAT DAVASI ( Eylemleri İle Zarara Neden Olan Ltd. Şirket Yöneticisi Aleyhine Diğer Ortaklar Şirket Lehine Karara Bağlanmak Üzere Tazminat Davası Açabilecekleri )

• ŞİRKETİN MALVARLIĞINDA AZALMA ( Şirket Zararı Nedeniyle Şirketin Feshi İstemi – Zarar Doğrudan Değil İse Yani Bu Eylemler Şirketin Malvarlığında Azalmaya Yol Açmışsa Açılacak Davada Şirket Lehine Karara Bağlanmak Üzere Tazminat İstenmesi Gerektiği )

6762/m.309,336,340,556

ÖZET : Davacı, limited şirket ortağı olduğunu, şirketin diğer ortağı olan davalının eylemleri nedeniyle şirketin zarara uğradığını iddia ederek tazminat ve şirketin feshi talebinde bulunmuştur. Yöneticilerin eylemleri doğrudan doğruya zarara yol açmışsa, yani bu eylemler, diğer ortakların veya alacaklıların malvarlığında doğrudan azalmaya yol açmışsa zarar görenler kendi adlarına dava açabilirler. Ancak zarar doğrudan değil ise, yani bu eylemler şirketin malvarlığında azalmaya yol açmışsa, açılacak davada şirket lehine karara bağlanmak üzere tazminat istenmesi gerekir. Olayda, şirketin zarara uğratıldığı iddia edilmiştir. Bu durumda davacının iddialarının haklı olduğunun tespiti halinde tazminat şirket lehine karara bağlanmalıdır.

DAVA : Taraflar arasında görülen davada; Pertek Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.02.2008 tarih ve 2003/19-2008/4 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi G.G. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili, müvekkili ile davalı Kanber’in 1998 yılında kurulan Ltd. Şti.’nin % 50 ortakları olduğunu, davalının ilk onbeş yıl için müdür olduğunu, ancak adı geçen müdürün şirkete ait malzemeleri çok düşük fiyata dava dışı şirkete sattığını, bunların müvekkilin doğrudan zararına neden olduğunu, şirket müdürü davalının kaçıp gitmesi nedeniyle şirketin sadece resmi evraklar üzerinde şirket olarak kaldığını, bu sebeple varlığını tek ortakla sürdürmesi mümkün olmayan şirketin feshinin gerektiğini, satılan malların dava tarihi itibariyle gerçek değerlerinin de tespit edilerek davalıdan tahsili gerektiğini ileri sürerek, müvekkilinin doğrudan uğradığı fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla 5.000.000.000.-TL zararın dava tarihinden itibaren ticari reeskont faiziyle davalıdan tahsiline, davalının bu eyleminin müvekkil yönünden muhik sebep teşkil etmesi nedeniyle şirketin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, tarafların % 50′şer ortak oldukları şirkette davalının, her ne kadar kesin sonuç tasfiyeden sonra ortaya çıkacak olsa da, davacı ortağını zarara uğratarak uzun süredir ortalıktan kayboluşu, hakkındaki emniyeti suiistimal kamu davasının derdest oluşu nedeniyle artık davacı ve davalının müşterek bir gaye için şirketi idame ettiremeyecekleri, şirketin amacını gerçekleştirme imkanı kalmadığından bu sebepler davacı ortak açısından TTK’nun 549/4. maddesi anlamında “haklı sebep” olduğu, davacının kâr veya zararının ancak tasfiyeden sonra belirlenecek olması nedeniyle ve henüz tasfiye işlemi de gerçekleşmediğinden davacının tazminata ilişkin talebinin erken açılmış bir dava olduğu gerekçesiyle, davacının tazminata ilişkin talebinin erken açılmış bir dava olması nedeniyle reddine, şirketin fesih ve tasfiyesine, tasfiye memuru atanmasına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacı, limited şirket ortağı olup, şirketin diğer ortağı olan davalının eylemleri nedeniyle şirketi zarara uğrattığı iddiasına dayalı olarak tazminat ve şirketin feshi isteminde bulunmuştur.

TTK’nun 556. maddesinin yaptığı atıf ile limited şirketler hakkında da uygulanması mümkün olan 336. maddesi uyarınca, yöneticilerin eylemleri doğrudan zarara yol açmışsa, yani bu eylemler sonunda yöneticiler, ortakların veya alacaklıların mal varlığında doğrudan azalmaya yol açmışsa, bu zararı veren yöneticilere karşı, zarar gören adına tazmin istemiyle dava açılması mümkündür. Ancak zarar doğrudan değil, dolayısı ile, yani ortak veya alacaklının değil, onların çıkarlarının bağlı olduğu şirket varlığında azalma şeklinde oluşmuşsa, TTK’nun 340. maddesi yollamasıyla, aynı yasanın 309. maddesi uyarınca, yönetim kurulu üyelerine karşı açılacak davada, hükmolunacak tazminatın şirkete verilmek üzere istenmesi ve hükmedilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, şirketin zarara uğratıldığı iddiası ile tazminat talep edildiğine göre, dava TTK’nun 309. maddesi gereğince açılmış bir dava olup, şirket ortağı olan davacının bu davayı açmasında anılan maddeler gereğince bir engel bulunmadığı gibi yargılama sonunda davacının haklı olduğunun belirlenmesi halinde tazminat miktarının şirket yararına hükmedilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, mahkemece isabetli olarak şirketin feshine karar verilmiş ise de, davacının tazminat istemi yönünden davanın erken açıldığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda da açıklandığı üzere davacının dolayısıyla uğradığı zarar nedeniyle şirket lehine hükmedilmek üzere tazminat isteminde bulunması mümkün olup, davacının talebinin bu çerçevede değerlendirilmesi gerekirken, bu konudaki istemin erken açılan bir dava olarak nitelendirilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.01.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

YARGITAY

11. HUKUK DAİRESİ

E. 2005/407

K. 2006/345

T. 23.1.2006

• İMTİYAZ SÖZLEŞMESİNİN İPTAL EDİLMESİ ( Nedeniyle Alacak Talebi – Şirket Hissedarının Yöneticilerin Kusurundan Dolayı Uğradığı Sermaye Zararını Şirket Tüzel Kişiliğinden Talep Edemeyeceği )

• DAVA AÇMA HAKKI / AKTİF HUSUMET ( İmtiyaz Sözleşmesinin İptal Edilmesi Nedeniyle Alacak Talebi – Şirket Sorumlularına Karşı Dava Açılabileceği ve Davalı Şirket Tüzel Kişiliğinin Pasif Husumet Ehliyeti Bulunmadığı )

• PASİF HUSUMET ( İmtiyaz Sözleşmesinin İptal Edilmesi Nedeniyle Alacak Talebi – Şirket Sorumlularına Karşı Dava Açılabileceği ve Davalı Şirket Tüzel Kişiliğinin Pasif Husumet Ehliyeti Bulunmadığı )

• ALACAK TALEBİ ( İmtiyaz Sözleşmesinin İptal Edilmesi Nedeniyle – Şirket Sorumlularına Karşı Dava Açılabileceği ve Davalı Şirket Tüzel Kişiliğinin Pasif Husumet Ehliyeti Bulunmadığı )

6762/m. 336, 309

818/m. 41, 50

ÖZET : Davacının davalı şirket yöneticisi ve temsilcilerinin kusurlu davranışları sonucu şirket ortağı olarak uğradığı zararın tazminini istediği, şirket hissedarının yöneticilerin kusurundan dolayı uğradığı sermaye zararını şirket tüzel kişiliğinden talep edemeyeceği, ancak şirket sorumlularına karşı dava açılabileceği ve davalı şirket tüzel kişiliğinin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetlidir.

DAVA : Taraflar arasında görülen davada Kadıköy Asliye 1. Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16.10.2003 tarih ve 2003/446-2003/3 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Dilek Çakıroğlu tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 145 lot hamiline yazılı hissesi bulunduğunu, İstanbul Anadolu yakasında elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı ve ticareti hizmeti hususunda davalı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesinin davalı şirketin kusurlu ve hileli hareketleri sebebiyle kamu yararının şirket tarafından ortadan kaldırıldığı gerekçesiyle iptal edildiğini, sözleşmenin iptali sonucu davalı şirketin borsaya kote edilmiş hisselerinin işlem tahtası kapatılıp senetlerin borsadan çıkarıldığını, müvekkilinin 2 yıl müddetle temettü alamaması ve senetlerin değersiz hale gelmesi nedeniyle zarara uğradığını ileri sürerek TTK.nun 336, 309 ve BK.nun 41, 50. maddeleri uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 14.500.000.000 TL’nin Bakanlar Kurulu kararıyla imtiyaz sözleşmesinin iptal edildiği 21.4.2002 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, imtiyaz sözleşmesinin sona ermesinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, müvekkilinin üstlendiği kamu hizmeti görevini hukuka uygun şekilde ve layıkıyla yerine getirdiğini, tüm sorumluluğun sözleşmenin hukuki alt yapısını hazırlayan, sözleşmeyi iptal eden ve sözleşmenin iptali durumunda yeniden sözleşme yapmak yerine yasal mevzuatı hiçe sayıp şirkete el koyan bakanlığa ait olduğunu, müvekkilinin sermaye piyasasındaki işlemleri iradesi dışında durdurulduğundan husumetin bakanlık, SPK ve İMKB’na yöneltilmesi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre, davacının davalı şirket yöneticisi ve temsilcilerinin kusurlu davranışları sonucu şirket ortağı olarak uğradığı zararın tazminini istediği, şirket hissedarının yöneticilerin kusurundan dolayı uğradığı sermaye zararını şirket tüzel kişiliğinden talep edemeyeceği, ancak şirket sorumlularına karşı dava açılabileceği ve davalı şirket tüzel kişiliğinin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 2.10 YTL. temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 23.01.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.